De Dag

In Duitsland wordt openlijk gespeculeerd over een aanstaande 'Kanzlertausch', een tussentijdse vervanging van bondskanselier Merz. Dit weekend wordt bij deelstaatverkiezingen opnieuw een grote verkiezingsnederlaag van zijn partij verwacht. Geschokt was bondskanselier Merz, na de monsterzege van de radicaalrechtse AfD in Saksen-Anhalt twee weken geleden. Zijn eigen partij, CDU, werd gehalveerd. Iets wat volgens Merz niet zonder gevolgen kon blijven, al dacht hij niet aan opstappen. Maar met waarschijnlijk een nieuwe historische verkiezingsnederlaag op komst deze zondag is de vraag of hij nog wel een keuze heeft. 'Nog voor de volgende verkiezingsnederlaag een feit is, wordt al openlijk over het einde van het kanselierschap van Friedrich Merz gesproken,' vertelt correspondent Chiem Balduk in de podcast. Zijn vertrek zou volgende week al kunnen plaatsvinden.  Hoe kwam de kanselier in deze crisis terecht? Reageren? Mail [email protected] Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: Max Smedes Eindredactie: Rosanne Sies

Hij was een halfuurtje later dan in de dienstregeling, maar hij stond wel voor het eerst op het perron in Brussel. De nachttrein uit Milaan van het bedrijf European Sleeper. Eind dit jaar rijdt die door naar Breda en Eindhoven en heeft ons land er opnieuw een nachttrein bij. Volgens vervoerseconoom aan de Vrije Universiteit Erik Verhoef is er momentum voor de Europese nachttrein. Hij is duurzaam en er is ’s nachts nog wél plek op het spoor. En uit onderzoek blijkt ook dat meer dan 80% van de Europeanen een nachttrein zou overwegen. Maar de uitdagingen zijn groot bij elke nieuwe route, vertelt één van de oprichters van het bedrijf Chris Engelsman. Hoe zorg je voor een stabiel spoorbedrijf dat ook financieel niet ontspoort? Podcast De Dag reisde mee met de eerste reis van Milaan naar Brussel en hoorde hoe reizigers de trein kiezen vanwege het avontuur en duurzaamheid. Maar je moet er wat voor over hebben: een reis van 19 uur op korte en smalle bedden. “Het was super gezellig. En ik heb uitgeslapen tot half 11”, zegt een van de reizigers na afloop. Reageren? Mail naar [email protected] (mailto:[email protected]) Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek Redactie: IJsbrand Terpstra & Max Smedes

Parlementair verslaggevers Emma Jackson en Lars Geerts hebben negen weken lang naar bijna alle openbare verhoren gekeken van de parlementaire enquêtecommissie Corona. In de podcast vertellen ze welke momenten indruk op ze maakten en wat de verhoren volgens hen hebben blootgelegd over Den Haag in coronatijd.  De corona-enquête kende geen grote onthullingen en over het algemeen lijkt het erop dat alle controlerende instanties hun werk behoorlijk goed hebben gedaan, vertelt Lars Geerts. Maar dat betekent zeker niet dat alles goed is gegaan. En ook niet dat de verhoren 'saai' waren, aldus Emma Jackson. Er kwam de afgelopen weken een keur aan getuigen voorbij, van beleidsmakers tot coronasceptici, die allen op hun eigen manier onder druk hebben gestaan en de impact van de coronatijd nog altijd voelen.  Reageren? Mail [email protected] Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: Max Smedes Eindredactie: Judith van de Hulsbeek

Gaat ON! off air? Media-minister Rianne Letschert maakt 'begin deze week' bekend of ze de licentie van de omroep intrekt. De verwachting is dat het doek inderdaad gaat vallen, zeker nu na het Commissariaat voor de Media ook de NPO bij haar officieel een verzoek heeft neergelegd om de vergunning in te trekken. Volgens de NPO is daar inmiddels voldoende juridische grondslag voor. In 2023 vroeg de NPO ook om de erkenning in te trekken, destijds aan staatssecretaris Uslu, maar toen is dat niet gebeurd. Wat maakt de situatie nu anders?  Parlementair verslaggever van Nieuwsuur Jeroen Stans vertelt in de podcast over de jarenlange worsteling in politiek Den Haag met Ongehoord Nederland: vanaf het moment dat minister Arie Slob met bij voorbaat veel bezwaren akkoord ging om de omroep toe te laten treden tot het bestel, via de opmerkelijke keuze van Uslu om niet in te grijpen, tot nu.  Emeritus hoogleraar mediarecht aan de Universiteit Leiden Wouter Hins deed onderzoek naar Ongehoord Nederland. Hij zet uiteen wat de beslissing van de minister zo ingewikkeld maakt, en hoe de juridische haken en ogen eruit zien.  Reageren? Mail [email protected] Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: IJsbrand Terpstra en Rosanne Sies Eindredactie: Judith van de Hulsbeek

Opnieuw blijkt er een Nederlandse spermadonor te zijn die doelbewust meer dan honderd kinderen heeft gemaakt. De teller staat inmiddels op 121. En die loopt nog op want deze Simon is nog steeds actief. Moeders van de donorkinderen willen dat hij stopt. Maar hoe zorg je dat een massadonor ophoudt? Judith Pennarts maakt voor Nieuwsuur de afgelopen jaren heel veel verhalen over de fertiliteitswereld en vertelt hoe deze donor Simon te werk ging. Het ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport wist dat deze man heel veel had gedoneerd. Maar ondanks dat mocht hij advies geven over de nieuwe donorwet. Hoe kon dit zo misgaan? En hoe kan je al deze kinderen en moeders nu helpen? Reageren? Mail naar [email protected] (mailto:[email protected]) Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Rosanne Sies

Een glacioloog probeert aan de hand van de tot nu toe beschikbare informatie in de podcast te reconstrueren wat er voorafgaand aan de ramp in Nepal en Tibet gebeurd kan zijn. Woensdagochtend brak op een berg in het grensgebied van Nepal en Tibet een enorme brok gletsjerijs af. Een vloedgolf raasde vervolgens door een rivierdal naar beneden en vernietigde alles op zijn pad. Op hetzelfde moment is een groep glaciologen, die gletsjers bestuderen, toevallig voor werk samen in Oostenrijk. Onder hen is glacioloog Harry Zekollari van de Vrije Universiteit Brussel. Hij vertelt wat er volgens hen waarschijnlijk is gebeurd met de gletsjer en wat dit mogelijk zegt over de manier waarop gletsjers onder invloed van klimaatverandering veranderen.  Shashi Paudyal kent de getroffen bergvallei goed. Hij vertelt over de Trishuli-rivier en de (heilige) betekenis die de rivier heeft voor veel inwoners van dat gebied. Paudyal probeert met verschillende stichtingen vanuit Nederland fondsen te werven en hulp te organiseren.  Reageren? Mail [email protected] Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: IJsbrand Terpstra

Een recordaantal arrestaties in juli van de Amerikaanse immigratiedienst ICE. In die maand werden 50.000 mensen opgepakt. Tienduizenden van die mensen belandden niet buiten de landsgrenzen, zoals president Trump beloofde, maar in detentiecentra. Gevangenissen van ICE vol met immigranten. De omstandigheden daar zijn zo'n slecht dat er tientallen mensen zijn omgekomen volgens Human Rights Watch. Correspondent Sjoerd den Daas ging naar zo'n detentiecentrum net onder New York waar elke week een wake wordt gehouden van vrijwilligers. Ze vertelden hem de verhalen van de mensen binnen. Wormen in hun eten, schimmel, met 10 man op een cel en geen zicht op medicijnen die de mensen zouden moeten slikken. Wat zegt dit over de koers van de Amerikaanse president trump met immigratiedienst ICE? Reageren? Mail naar [email protected] (mailto:[email protected]) Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek Redactie: IJsbrand Terpstra & Lisa Konings

De Queen of Country Dolly Parton is overleden aan kanker. Ze was 80 jaar. En ze was natuurlijk muzikant, maar ze was zoveel meer. Feminist, ondernemer, filantroop en verbinder. Zoals de New York Times ooit kopte: is er nog iets in dit land, de VS, waar we het allemaal over eens zijn? Ja, Dolly Parton. Dolly is een enorme inspiratie voor muzikant Merel Koman, bekend als Blackbird. Hoe zij verhalen kan vertellen die heel veel mensen raken is bijzonder. En dat Jolene en I will always love you op één avond geschreven zouden zijn noemt Merel lachend "belachelijk". Het verhaal van Dolly Parton laat muzikanten in spé zien hoe je het kan maken, de verpersoonlijking van de Amerikaanse droom. Muziekjournalist voor het Parool Stefan Raatgever sprak Dolly na haar concert in Zwolle in 2007. En dat werd een voor hem memorabel gesprek, atypisch zelfs voor zo'n wereldster. Ze stond erop om zijn naam goed uit te spreken. En gaf goudeerlijk toe dat ze had geplaybackt. Die eerlijkheid heeft haar ver gebracht, schetst Stefan in podcast De Dag. Reageren? Mail naar [email protected] (mailto:[email protected]) Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Rosanne Sies

Een hacker die zichzelf Cyberleek (vrij vertaald: cyberprei) noemt, lekt sinds een week - soms tegen betaling in cryptovaluta - gameplaybeelden van GTA 6. Grand Theft Auto VI komt officieel in november uit. In de gamewereld is het het gesprek van de dag. Wat zijn de gevolgen van dit lek? "De release van GTA 6 wordt de grootste entertainmentrelease van de komende tien jaar," zegt gamejournalist Martin Verschoor van ID, een site met gamenieuws, in deze podcast. "Groter dan als er een nieuwe Star Wars-film uitkomt, of een nieuwe Spidermanfilm, zelfs als Michael Jackson opstaat uit de dood en een nieuw album dropt, dan wordt dat niet zo groot als de release van GTA 6." Verschoor vertelt hoe Cyberleek te werk is gegaan, en welke gevolgen dat volgens hem heeft voor gamers én voor gameontwikkelaar Rockstar Games. Obbe Vermeij werkte in het verleden voor Rockstar en hielp eerdere versies van GTA maken. Hij snapt de frustratie van de makers, maar zegt ook: het is geen drama, Rockstar zal er geen spel minder om verkopen. Reageren? Mail [email protected] Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: Marco Geijtenbeek Eindredactie: Judith van de Hulsbeek

Twee Nederlandse artsen vertellen over hun ervaringen in ziekenhuizen in Oekraïne. Frederiek Roukens is student geneeskunde en hielp deze zomer in een Oekraïens ziekenhuis vlak aan het front. Mark van Berge Henegouwen is chirurg en heeft ook meerdere keren geholpen in Oekraïense ziekenhuizen, waar talloze soldaten met complexe en gruwelijke verwondingen binnenkwamen.  Beiden reisden naar Oekraïne via stichting Protect Ukraine, die medische apparatuur brengt, en nu ook bezig is om het grootste ondergrondse ziekenhuis van Oekraïne te bouwen.  'De gehavende lichamen en gezichten, dat is iets wat ik nog nooit eerder had gezien,' vertelt Frederiek Roukens. 'Er komen honderd patiënten per dag binnen die er zo uitzien, dat is verschrikkelijk.' Haar tijd op een IC in Kharkiv heeft ze als zeer intens ervaren. En ondanks de veiligheidsrisico's die zij ook persoonlijk loopt, is ze vastbesloten om zodra ze kan opnieuw te gaan.  Dat geldt ook voor chirurg Mark van Berge-Henegouwen, die in de podcast meer vertelt over de ondergrondse ziekenhuizen in Oekraine en hoe het is om daar te opereren.  Reageren? Mail [email protected] Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: Judith van de Hulsbeek